Tamamlama Vizesi

Tamamlama vizesi, teşvik belgesi kapsamındaki yatırımın belgede yazılı şartlara uygun olarak tamamlandığının Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından resmi ekspertiz ve denetim yoluyla tespit edilmesi ve belge üzerine "tamamlandı" kaydının düşülmesi işlemidir.

Bu süreç zorunludur ve geciktirilemez çünkü:

• Belge süresi içinde geçici/şartlı olarak yararlanılan vergi avantajları (KDV istisnası, gümrük muafiyeti, vergi indirimi, faiz desteği), tamamlama vizesi yapılmadıkça kalıcı hale gelmez.
• Tamamlama vizesi yapılmamış belgeler için SGK desteklerinin uygulanmasına devam edilemez; 6. Bölge'deki işçi hissesi desteği de tamamlama vizesinden sonra başlar.
• Vize yapılmadığında, yararlanılmış olan desteklerin gecikme faizi ve cezalarıyla birlikte iadesi riski doğar.
• Tamamlama vizesi olmayan yatırıma ait revize başvuruları veya kapasite artışı için sonraki dönemlerde Bakanlık nezdinde işlem yapılamaz.

Önceki uygulamada daha esnek olan bu süre, yeni sistemle kısaltılmış ve yatırımcılar üzerinde ek bir disiplin yüklemiştir. Üç aylık süre içinde tamamlama vizesi başvurusu yapılmaması halinde Bakanlık, belgenin iptali ve yararlanılmış desteklerin geri alınması yoluna başvurabilmektedir.

Bu nedenle yatırım tamamlandığında vakit kaybedilmemelidir: yatırım fiilen bittiği anda ekspertiz için gerekli dokümantasyon çalışmasına başlanması, 3 aylık sürenin rahatlıkla kullanılabilmesi için kritiktir.

1. 01Ön Hazırlık. Yatırım fiilen tamamlandıktan sonra tüm yatırım harcamaları (makine-teçhizat faturaları, bina-inşaat harcamaları, diğer harcamalar) tasnif edilir. Yeminli mali müşavir tarafından yatırım ilerleme raporu / tamamlama raporu düzenlenir.
2. 02Belge Dosyası Hazırlığı. Tamamlama vizesi müracaat dilekçesi, YMM raporu, makine faturaları, gümrük beyannameleri, sigorta prim belgeleri, sanayi sicil belgesi, çalışma izin belgesi, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, ÇED belgesi (varsa) ve yangın ruhsatı gibi belgeler derlenir.
3. 03E-TUYS Başvurusu. Tamamlama vizesi başvurusu E-TUYS üzerinden yapılır. Sistem üzerinden tüm dokümanlar dijital olarak yüklenir ve başvuru Bakanlık değerlendirmesine sunulur.
4. 04Ekspertiz. Bakanlık, başvuruyu ön incelemenin ardından yerinde ekspertiz için görevlendirir. Uzman heyet tesisi ziyaret eder, teşvik belgesindeki makine-teçhizat listesi ile fiilen kurulmuş tesis arasında birebir karşılaştırma yapar; yatırımın belgede belirtilen kapasite, tür ve adreste gerçekleştirildiğini doğrular.
5. 05Eksikliklerin Tamamlanması. Ekspertiz raporunda tespit edilen eksiklikler yatırımcıya bildirilir; yatırımcının bu eksiklikleri tamamlaması için makul süre tanınır.
6. 06Vize Onayı. Eksikliklerin giderilmesinin ardından Bakanlık tamamlama vizesini onaylar ve teşvik belgesi üzerine "tamamlama vizesi yapılmıştır" şerhini düşer.
7. 07Tescil ve Bildirimler. Tamamlama vizesi sonrası ilgili vergi dairesi, SGK ve Gümrük Bakanlığı'na gerekli bildirimler yapılır; yararlanılan destekler kalıcı hale gelir ve 6. Bölge yatırımlarında işçi hissesi desteği ile stopaj desteği uygulaması başlar.

Bakanlık ekspertizi sırasında dikkatle incelenen konular:

• Makine eşleştirmesi — Belge ekindeki listedeki her bir makine-teçhizatın yerinde olup olmadığı; marka-model-seri numarası doğrulaması.
• Faturanın geçerliliği — Makine faturalarının yatırım süresi içerisinde düzenlenmiş olması, ikinci el istisnalarına uygunluk.
• Yatırım tutarının tutarlılığı — Yeminli mali müşavir raporunun kayıtlarla örtüşmesi.
• İstihdam — Taahhüt edilen ilave istihdamın fiilen sağlanmış olması.
• Kapasite — Belgedeki yıllık üretim kapasitesi ile gerçek üretim/üretim potansiyelinin uyumu.
• Adres — Yatırımın belgede belirtilen adreste gerçekleştirilmiş olması.
• Çevre ve ruhsat uyumu — ÇED, işyeri açma ruhsatı, sanayi sicil kaydı gibi mevzuat uyumu.

Tamamlama vizesi, yatırımın yıllarca emek verilmiş hazırlığının sonuç aşamasıdır ve hataya tahammülü azdır.

• Yatırım tamamlandığında zamanında başvuru yapılması için takvim planlaması.
• YMM raporu hazırlanması sürecinde teknik koordinasyon.
• Gerekli tüm belgelerin eksiksiz derlenmesi ve E-TUYS üzerinden başvurunun sunulması.
• Ekspertiz öncesi tesis ziyaretleri ve kontrol listesi hazırlığı.
• Ekspertiz heyetine tesisin tanıtılması sürecinde yatırımcı yanında bulunulması.
• Tespit edilen eksikliklerin hızlıca giderilmesi için koordinasyon.
• Vize sonrası destekleri kalıcılaştıracak resmi bildirimlerin yapılması.